نقطه گذاري گلهاي شاه عباسي

طرح بعدي كه بايد درباره نقطه گذاري آن توضيح داده شود طرح شاه عباسي يا گلهاي شاه عباسي مي‌باشد .گلهاي شاه عباسي يا گلهاي شيخ صفي، طرحهايي مدور و دلفريب به صورت پنج پر و گاهي دوازده پر هستند كه در مركز به وسيله گلي كوچك و دگمه اي به هم اتصال پيدا كرده و ضمن هماهنگي با طرحهاي ختايي، فضاهاي گسترده اي را فارغ از ريتمهاي تكراري به خود اختصاص مي‌دهند. نقطه گذاري گلهاي شاه عباسي در هر منطقه به سبك و روال خاصي كه ويژه همان منطقه و برخاسته از فرهنگ و آداب و رسوم بومي‌آن منطقه است صورت مي‌پذيرد.

البته همين ويژگي شامل طرحهاي ديگر نيز مي‌شود. اما در گلهاي شاه عباسي رعايت ويژگيهاي فرهنگي هر منطقه ضروري است؛ به طوري كه نوع و چگونگي رنگ  گلهاي شاه عباسي يكي از عوامل تعيين كننده و وجه تمايز فرشهاي هر منطقه به شمار مي‌رود. به طور مثال در تبريز، گلهاي شاه عباسي را تزئين مي‌كنند. يعني با استفاده از كار سايه به آنها جلوه اي ديگر مي‌دهند. در اصفهان پس از رنگ و نقطه‌گذاري گلهاي شاه عباسي در مواردي نقاشان يك ريشه رنگ سفيد نيز در آن به كار مي‌برند كه اين ريشه در كاربافت با ابريشم بافته مي‌شود. اين ريشه را اغلب در كناره داخلي برگهاي گلهاي شاه عباسي و يابندهاي آن به كار مي‌برند.

در كاشان و مناطق نزديك به آن به هيچ عنوان دور گلها و بندها تزئين نمي‌شود. به اين صورت كه شاخ و برگهاي فرش (مخصوصاً در گلهاي شاه عباسي) با يك ريشه كه مناسب گل رنگ شده باشد كار مي‌شود.اين به آن معنا نيست كه همه گلهاي شاه عباسي با يك رنگ نقطه گذاري مي‌شوند. چراكه احتمال دارد يك گل شاه عباسي با استفاده از چندين رنگ نقطه گذاري شود. به اين ترتيب كه دور برگها با رنگي تمايز از رنگ تخمه و رنگ آينه يا وسط گل نقطه گذاري شده و بدين منوال تا آخر نقطه گذاري رنگها با هم فرق مي‌كند.

در مورد نقطه گذاري ساير عناصر فرش از قبيل گل فرنگ يا اشكال ديگر مانند گلهاي گوناگون ، حيوانات و پرندگان بايد توجه به رنگ زمينه فرش رنگ آنها را انتخاب نموده و سپس با سايه زدن آنها را تزئين نمود . به عنوان مثال اگر در فرش با زمينه سرمه اي گل رز وجود داشته باشد و اين گل با رنگ صورتي كار شده باشد، براي تزئين اين گل، با توجه به محيط اطراف و بررسي رنگهاي پيرامون ان در صورتي كه مناسب باشد دور گل به رنگ سفيد نقطه گذاري مي‌شود و پس از آن براي سايه گذاري مي‌توان از رنگهاي زرشكي و يا لاكي و دوغي استفاده كرد. در مورد حيوانات و پرندگان نيز شيوه كار به همين منوال است.

فرش ابریشم کرباسی[مرکز تولید و فروش فرش ابریشم قم و فرش اصفهان]